Piramida Żywieniowa

Piramida Żywienia – to musisz wiedzieć

Co to jest Piramida Żywienia?

Piramida Żywienia jest ilustracją przedstawiającą zalecany przez specjalistów sposób odżywiania. Na jednym obrazku streszcza najważniejsze zasady komponowania codziennego jadłospisu.

Kto jest twórcą Piramidy Żywienia?

W Polsce Piramida Żywienia jest publikowana przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie. W innych krajach można spotkać inne ilustracje – przykładem może być piramida harwardzka.

Na czym polega Piramida Żywienia?

Piramida w swojej podstawie zawiera aktywności oraz żywność, która jest podstawą zdrowego stylu życia i warto zwiększać ich udział na swoim talerzu. Czym wyższy szczebel piramidy – tym zalecana ilość żywności jest mniejsza.

Czemu piramidy dla różnych grup ludności się różnią?

Podstawowa wersja piramidy dla osób dorosłych różni się od wersji dla osób starszych oraz dzieci i młodzieży. Wynika to ze specyficznych potrzeb seniorów a także wyzwań okresu dorastania – także dla organizmu. Więcej szczegółów w dalszej części artykułu.

Zasady Piramidy Żywienia

Wiodącą instytucją w Polsce, której Piramida Żywieniowa jest traktowana jako wyznacznik zdrowego stylu życia jest Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie (IŻŻ). Ostatnia wersja tej piramidy została opublikowana w roku 2016 (poprzednia wersja z 2009) i jest obowiązująca również teraz. Poza piramidą, stanowiącą podstawę zaleceń żywieniowych w Polsce istnieją te przygotowane dla specjalnych grup wiekowych – piramida żywieniowa dla dzieci i młodzieży, piramida żywieniowa dla osób starszych. Przede wszystkim warto zwrócić uwagę, że jest to “Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej”. Ale o tym zaraz. Na początek przedstawienie graficzne piramidy żywienia.

Piramida Zdrowego Żywienia IŻŻ dla osób dorosłych

Piramida Żywieniowa – opis

Aktywność fizyczna

Jak zauważyliście nie bez powodu u podstawy piramidy znajduje się aktywność fizyczna – rozumiana nie tylko jako typowy sport ale także: chodzenie po schodach, spacer, nordic walking, etc. Według IŻŻ codziennie na aktywność fizyczną powinniśmy poświęcić przynajmniej 30-45 minut.

Podstawa diety

Produkty u podstawy powinny być spożywane częściej i w większej ilości, czym wyżej, tym spożycie powinno być rzadsze. Co ważne: są to zalecenia dla osób zdrowych. Niektóre schorzenia mogą wymagać indywidualnej diety.

Owoce i warzywa

Ogólnie rekomenduje się spożycie 4-5 posiłków w regularnych odstępach czasu. Jak łatwo zauważyć podstawą diety są warzywa i owoce – w praktyce powinny one stanowić aż połowę tego co jemy. Istotne są też proporcje, bo 3/4 powinny stanowić warzywa, mniej zaś owoce.

Produkty zbożowe

Na wyższym szczeblu znajdują się produkty zbożowe – co istotne: rekomenduje się spożycie produktów pełnoziarnistych, bo to one są zdrowszym wariantem.

Nabiał

Dalej pojawia się nabiał – np. 2 szklanki mleka, który można też zastąpić innym produktem mlecznym, takim jak jogurty naturalne, kefiry.

Mięso

Dwa najwyższe szczeble to produkty, których często nadużywamy – mięsa. Warto aby zamiast czerwonego mięsa, które powinniśmy jeść sporadycznie – pojawiały się w diecie nasiona roślin strączkowych, ryby, jaja, chude mięso. Ma to znaczenie szczególnie w unikaniu spożycia dużej ilości nasyconych kwasów tłuszczowych.

Tłuszcze

Najwyżej znajdziemy tłuszcze. Warto zwrócić uwagę na to jakie tłuszcze wybieramy – raczej odradza się spożywanie dużej ilości tłuszczów zwierzęcych. Warto zastępować je tłuszczami roślinnymi – np. olej rzepakowy, oliwa z oliwek.

Wielcy nieobecni piramidy

Na marginesie warto wspomnieć o tym, co warto eliminować z diety. Są to cukier, słodycze (które można zastąpić owocami) oraz sól (aby jedzenie było smaczne, można wykorzystać zioła). Nie warto pić alkoholu, natomiast należy pić wodę (ok. 1,5 litra dziennie).

PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS DLA OSOBY DOROSŁEJ..

Dzień pierwszy

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Pieczywo razowe, chudy, twaróg, pomidor, kefir, woda lub herbata
Śniadanie drugie: jabłko, woda lub herbata.
Obiad: Pierś indycza z bukietem warzyw, kasza gryczana, woda lub herbata.
Przekąska: Jogurt naturalny, maliny, otręby pszenne, woda lub herbata
Kolacja: Pieczywo razowe, plasterki chudej wędliny, liście sałaty, papryka, woda lub herbata.

Dzień drugi

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Owsianka z malinami, woda lub herbata.
Śniadanie drugie: Serek ziarnisty lekki, pestki dyni, otręby pszenne, pomidor, woda lub herbata.
Obiad: Ryba w papilotach, ryż brązowy, Surówka z marchewki i jabłka, woda lub herbata.
Przekąska: Nektarynki, woda lub herbata.
Kolacja: Kolorowa sałatka, pieczywo razowe, woda lub herbata.

Dzień trzeci

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Pieczywo razowe,
chudy twaróg, papryka, kubeczek kefiru, woda lub herbata.
Śniadanie drugie: Nektarynki, woda lub herbata.
Obiad: Krem z pomidorów z pestkami dyni i grzankami, woda lub herbata.
Przekąska: Koktajl owocowy, woda lub herbata.
Kolacja: Sałatka brokułowa; pieczywo razowe, woda lub herbata.

Dzień czwarty

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Jajecznica ze szczypiorkiem, pieczywo razowe, woda lub herbata
Śniadanie drugie: Jabłko, woda lub herbata.
Obiad: Kurczak w sosie tzatztiki, kasza jęczmienna, szklanka dowolnych warzyw z wody, woda lub herbata.
Przekąska: Jogurt naturalny, borówki, otręby pszenne, woda lub herbata.
Kolacja: Sałatka A’ la grecka, pieczywo razowe, woda lub herbata.

Dzień piąty

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Pieczywo razowe, jajko na twardo lub na miękko, szczypiorek, pomidor, woda i herbata.
Śniadanie drugie: Kubeczek jogurtu naturalnego, garść borówek, woda lub herbata.
Obiad: Ryba po grecku, ryż brązowy, Sałata z oliwą, woda lub herbata.
Przekąska: Sałatka owocowa, woda, herbata.
Kolacja: Serek ziarnisty lekki, papryka, szczypiorek, pieczywo razowe, woda lub herbata.

Dzień szósty

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Owsianka z jabłkiem i orzechami, woda lub herbata.
Śniadanie drugie: Pieczywo razowe, plasterki chudej wędliny, liście sałaty, pomidor, woda lub herbata.
Obiad: Klopsiki w sosie koperkowym, kasza jęczmienna, ogórki kiszone, woda lub herbata.
Przekąska: Brzoskwinie, woda lub herbata.
Kolacja: Sałatka – tuńczyk w roli głównej, pieczywo razowe, woda lub herbata.

Dzień siódmy

Po przebudzeniu szklanka wody mineralnej z cytryną.
Śniadanie: Pasta z tuńczyka, pieczywo razowe, woda lub herbata.
Śniadanie drugie: Gruszka, woda lub herbata.
Obiad: Penne ze szpinakiem i serem, woda lub herbata.
Przekąska: Jogurt naturalny, maliny, otręby pszenne, woda lub herbata.
Kolacja: Pieczywo razowe, plasterki chudej wędliny, liście sałaty, pomidor, woda lub herbata.

Smacznego!